Tanzania: een flinke uitdaging, en de overgang naar het heerlijke Oeganda

19 december 2010:

Allereerst wil ik iedereen een beregezellige decembermaand toewensen. Ik zou jullie daarbij willen uitnodigen om stil te staan bij jullie rijkdommen. Ik zie rijkdom als iets geestelijks. Want kun je jezelf rijk noemen als je ontevreden bent? In Nederland weten we als geen ander dat materiële welvaart ons niet persé tevreden maakt. Dus daarom mijn verzoek: laten we weer eens nadenken over onze rijkdommen, over de dingen in ons leven die ons gelukkig maken. Dat is volgens mij de goedkoopste, eenvoudigste en meest bevredigende manier om jezelf te verrijken.

Het is na deze inleiding, die spontaan uit mijn pen rolde, niet gemakkelijk om mijn ervaring van Tanzania te beschrijven. Het land was namelijk niet alleen zo anders (zoals ik in het vorige bericht schreef) dat ik het in de eerste twee weken als een verfrissende reiservaring zag, maar het was ook zo anders dat ik geen echte verbinding kon maken met de bevolking. Hoe vreemd, onmenselijk, of geestelijk geautomatiseerd dit land soms ook aanvoelde voor mij, ik heb natuurlijk ook mooie en waardevolle ontmoetingen en ervaringen beleefd gedurende de dik twee maanden die ik er doorgebracht heb. Dus laat ik mijn eigen advies maar meteen in de praktijk brengen.

De twee natuurlijke topervaringen waren: mijn eerste safari op deze reis, door het Mikumi National Park (zie het vorige bericht) en mijn bezoek aan de Usambara Mountains: een Zwitsers aandoende bergketen, waar ik totaan het eindpunt gegaan ben. Daar was een kerkdorpje, van waaruit je een stilmakend en vervullend uitzicht had over eindeloze valleien aan beide zijden van de bergkam. Na enkele dagen in dit paradijs, ben ik de berg afgelopen, naar de weg waar ik mijn reis richting het Victoriameer voort kon zetten.

My brothers Walter en Halfeasy uit Bagamoyo

Qua persoonlijke ontmoetingen lag het hoogtepunt in Bagamoyo, waar ik het vorige bericht schreef. Daar leerde ik tijdens mijn eerste bezoek twee creatieve en idealistische rasta-broeders kennen, die ik later per fiets vanuit Dar Es Salaam weer bezocht. Ik kon kamperen in hun zelfopgerichte creatietuin. Zij gaven daar cursussen, maakten en verkochten er schilderijen, houtsnijwerken en sieraden met een stel jonge creatievelingen en er werd ook af en toe muziek gemaakt. Ze kookten voor alle aanwezigen en zorgden voor werkmateriaal, wat ze betaalden vanuit wat ze verkochten. Een deel ging naar de kunstenaar en de rest ging naar de pot. Ondanks dat het een ideale plek was, was het nog moeilijk om gepassioneerde kunstenaars voort te brengen. Ik was erg geroerd toen Walter, mijn beste vriend van de twee brothers, in dat sociale samenzijn, een ruimte creëerde om samen met mij, zijn beefspiezen te grillen en deze samen met mijn fles wijn te verorberen, onder het genot van een goed persoonlijk gesprek. Het was echt even een Nederlandse manier van samenzijn in Afrika. Ik vond het bijzonder dat het zo gemakkelijk geaccepteerd werd door de anderen. Hier moet namelijk over het algemeen alles gedeeld worden met iedereen.

Voor Tripjes naar de Vrijheid was Tanzania geen land. Niemand begreep de vereenvoudigde versie van mijn flyer en het begrip bewustwording leek voor de locals, maar ook voor de meeste bezoekers, geen waarde te hebben. Het leek erop dat ik vooral iets kwam leren in Tanzania: om binnen sociale samenlevingen een gast te zijn. Zo verbleef ik in een Deens huis van stagelopers bij een ontwikkelingshulporganisatie. Daar zag ik hoe strak de onzichtbare regels, structuren en verwachtingspatronen van een groep sociale mensen kunnen zijn. Het was best moeilijk voor mij om naast het genieten van hun gastvrijheid, rekening te houden met al hun (voor mij) onzichtbare gevoeligheden. Ik zag het als mijn ontwikkelingsstage op het gebied van sociale intelligentie: een grote uitdaging.

In het pittoresque Stone Town op Zanzibar, waar blanken niet met elkaar praten omdat er te veel van zijn en omdat ze ingekapseld in een groep of relatie komen, en waar locals voornamelijk gexefnteresseerd zijn in je geld,  ben ik op mijn eigen manier het toerisme ontvlucht. Ik heb een stevige Japanse postfiets gekocht om op eigen kracht, met al mijn spullen het eiland over te trekken. Dat was heerlijk en het stelde me in staat om onbekende, maar grootse schoonheden te bezoeken, zoals een enorme koraalgrot. Ik kon er met een zaklamp alleen binnengaan, totdat ik besloot om terug te keren, om niet al te veel vleermuizen wakker te maken. De stilte en de ruimte waren geweldig, naast alle prachtige druiperijen natuurlijk.

Met een Japanse postfiets trok ik over Zanzibar en kampeerde waar mogelijk

 

 

 

De fiets wilde ik meenemen naar Madagascar. Maar toen bleek dat mijn boot, een vrachtschip, niet ging omdat de andere boot van hetzelfde bedrijf, die dezelfde route bevaarde, gekaapt was door Somalische piraten die de bemanning en 30 passagiers in gijzeling hielden, besloot ik om dit signaal ter harte te nemen. Dus ik liet mijn droombestemming, Madagascar, rechts liggen en verlegde mijn koers richting Oeganda. De tijd begon toch al een beetje te dringen, terwijl ik totaan april nog een hele afstand te overbruggen had, terug over land naar Europa. Nou ja, ik had tenminste geleerd hoe je een reis per vrachtschip moet organiseren en dat je nooit een ticket in een ticket-office moet kopen, maar direct van de kapitein, die zich moet identificeren met een zeepaspoort.

Het prachtige uitzicht van het einde van de wereld

In Noord-Tanzania heb ik uiteindelijk toch nog een boottocht gemaakt over het Victoriameer, richting Oeganda. Op die boot leerde ik een Oegandese boer kennen, die Tanzania goed kende en die mij kon helpen om te begrijpen waarom mijn contact met de Tanzanianen zo moeilijk was geweest. Hij zei dat de president van het land, hoofd van de enige partij ooit sinds de onafhankelijkheid, het volk dom wil houden om het beter te kunnen beheersen. Zijn manier: belabberde scholing en wat ik eerder al had geleerd: de basisschool geeft les in het Swahili en de middelbare school in het Engels. Dat zorgt voor desorriëntatie en een persoonlijke gespletenheid bij de leerlingen, die geen basis-Engels kennen en geen ontwikkeld Swahili. Als ik niet kan communiceren met iemand, versimpel ik altijd mijn taalgebruik. Maar in Tanzania werkt dat dus averechts. Als zelfs het woord “why” onbekend is, dan begin je toch geen enkel gesprek meer. Met mijn Engels kon ik hun harten dus niet bereiken en mijn Swahili wilde niet echt van de grond komen, omdat ik gestoord werd door alle verplichte en vaststaande standaardbegroetingen die voorafgingen aan elk gesprek.

De boer was zo helder, open, bereikbaar, rijk aan gevoel en eigen opinie en interessant om mee te praten, dat hij een perfect voorbeeld was voor het verschil tussen Tanzanianen en Oegandezen. Hier in Oeganda, waar ik nu ben, kun je persoonlijk praten, discussiëren, filosoferen, inspireren, leren en onderwijzen. De volgende keer schrijf ik meer over dit land, wat ik zie als één van de hoogtepunten van mijn reis tot nu toe.

Nou okee, één bijzonder voorval dan: gisteravond ontmoette ik twee jongedames, met wie ik in gesprek raakte. Eén van de twee deed ontwikkelingsstudies in combinatie met rechten, terwijl ze werkte in de bemiddeling tussen daders en slachtoffers. We spraken over armoede en rijkdom en over de eerste stap van ontwikkeling die volgens mij in je eigen bewustzijn moet plaatsvinden. Ik liet haar een flyer van het Tripje naar de Vrijheid lezen en ze werd geraakt. Het gaf haar hoop, zei ze. Ze nam de flyer mee en vanochtend kwam ze een envelop brengen met wat geld erin, omdat ze mijn werk en mijn reis wilde steunen. Ze zei dat ze al begonnen was met haar nieuwe ontwikkelingspad. Jeetjemineetje…!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s