Oeganda: groen paradijs met ontwikkelde en vriendelijke mensen

22 maart 2011:

Tien maanden zijn inmiddels voorbij en Oeganda is tot nu toe mijn favoriete land van deze reis, samen met Namibië. Schitterende natuur, uitzichten over groene bergen, rivierbeddingen, watervallen, moerassen en meren. Maar wat ik één van de hoogtepunten van dit land vond, zijn de Oegandezen. Vooral na het dieptepunt Tanzania, was het een verademing, om mensen te spreken die niet slechts op zoek zijn naar geld, maar die vriendelijk zijn, goed Engels spreken en waarmee je een persoonlijk, interessant en zelfs soms filosofisch gesprek kunt voeren. Ze kijken wel weer op tegen blanken, maar toch was de communicatie niet zo ongelijkwaardig als in sommige andere landen op deze reis.

Vanuit Kampala ben ik een rondje door het land gaan maken. Het begon bij de oorsprong van de Nijl, waar het water uit het Victoriameer stroomt, richting Middellandse Zee. Een gebied met veel wilde stroomversnellingen. Vervolgens ging de reis naar een schitterende vallei met drie watervallen, die tussen drie plateaus naar beneden kletterden. De laatste val was 100 meter lang. Douchen daaronder was een licht masochistische aangelegenheid …, maar wel kicken. In dat gebied werd op dat moment het besnijdingsfeest voor jongens van 16 gevierd. Het was de enige manier om in hun samenleving als (jonge-)man gerespecteerd te worden. Ik vond het helemaal niks, barbaars en wilde het niet meemaken. Maar de tweelingbroers van ongeveer die leeftijd die de watervaltocht gidsten, verzekerden mij dat de besnijdenis het hoogtepunt van hun jaar was. Nou ja…!

Deze zon scheen op het plafond van een 1 meter-hoge rotskamer

De volgende reis bracht me bij een site met heel oude rotstekeningen van de Pygmeeën, de bosjesmannen van deze regio. Eén kamer tussen en onder gigantische stenen had een zon die getekend was op het ongeveer 1 meter lage plafond. Die ruimte voelde als een natuurlijke kerk, als een eeuwenoude meditatieruimte. Wow! Na die inspirerende plek, ging ik door naar de Karuma Falls, een bombastische, overweldigend kolkende en verzwelgende passage van de Victoria-Nijl. En terwijl ik totaal ingenomen werd door Victoria, kroop er een zwarte cobra op twee meter afstand van mij voorbij. Hij zocht me gelukkig niet op, maar het deed me weer beseffen dat je in de wildernis nooit helemaal weg mag dromen. Ik kampeerde daar helemaal alleen in de natuur, een plek die uitkeek op de rivier, met als enige faciliteit een waterpomp. En ’s avonds kwam de beheerder een vuurtje maken om de wilde dieren weg te houden tijdens de nacht.

Voor het vervolg van mijn route moest ik een onverwacht duur national park doorkruisen, waar ik twee nieuwe soorten leerde kennen: de georganiseerde-reis-toeristen en de trots-alcoholistische en doorgewinterde safari-die hards. Omdat ik op het juiste moment op de juiste plek was, bood een voormalige reisleider van groepsreizen door Afrika (van het tweede soort dus) aan, om mee te gaan in hun auto op mijn eerste echte wildsafari. Ik moest wel een paar biertjes kopen, want als ik niet dronk kon ik niet mee. We zagen olifanten, nijlpaarden, giraffen, allerlei soorten antilopen en vogels van heel dichtbij en ik genoot van weer een heerlijke, in de schoot geworpen reiservaring. Ze gaven me ook nog een broodnodige lift naar de (door mensen) bewoonde wereld, dus wat wil je nog meer!

De giraffen hier waren erg donker gekleurd

Met Kerstmis kreeg ik mijn minst geslaagde kerstcadeau ooit: heftige malaria. Nadat ik eerst half geholpen werd in een fabrieksstijl volksziekenhuis, voelde ik me de nacht na mijn ontslag daar, beroerder dan ooit in mijn leven. Gelukkig was er ook een goed ziekenhuis in de buurt, waar ik persoonlijk behandeld werd en waar ik op kon vertrouwen. En ik verbleef bij vrienden die me goed verzorgden en met wie ik tijdens de jaarwisseling alweer kon dansen. Toen ik weer sterk was en reislustig op pad kon, ging ik als toetje, naar het zuidwesten van het land, wat het mooiste deel van het land beloofde te zijn. En het was inderdaad prachtig op een natuurlijke manier, maar er was ook meer armoede op allerlei niveaus daar. Zo was mijn bezoek aan de Pygmeeën in de zuiwestelijke regio zinloos. Nou ja, ik leerde dat er niks over was van hun cultuur (van jagen en verzamelen), van hun trots en hun waardigheid, die vervangen waren door een veelzijdige drugsverslaving en een obsessie voor geld. Als ze een toerist zagen, dan werden ze blij als huisdieren die weten dat ze te eten krijgen als de baas de voerbak pakt. Het was verschrikkelijk. Ik weigerde entree te betalen, omdat ik niet met toeristische bedoelingen kwam en geen foto’s wilde nemen; net zoals in Namibië bij de San Bushmen. Maar de “Koning”, een dronkenlap die totaal geen waardigheid droeg, eiste geld of mijn vertrek.

Lake Bunyoni: puur natuur

Op een heerlijk stil eilandje in een geweldig kratermeer, kreeg ik de tijd om na te denken over Oeganda. Ergens waren de mensen vriendelijk, maar ergens ook een beetje koel en onverbonden, vooral onder elkaar. “Hoe komt dat zo?” Die vraag had ik met allerlei mensen in het hele land besproken en ik het idee wat ik van die gesprekken overhield, was dat zowel de rationele ontwikkeling, als het gebrek aan warmte tussen mensen, veroorzaakt werd door een algemeen Oegandees gebruik: Iedereen die het kan betalen, stuurt zijn kinderen naar kostschool om ze daar te laten opvoeden. Het is een goedkope en gemakkelijke oplossing voor ouders, die dan kunnen werken en het leven kunnen leiden dat ze gewend zijn. Als je je kinderen, soms al vanaf drie jaar, naar kostschool stuurt en de opvoeding bijna compleet uitbesteedt, dan laat je toch geen liefde voor je kind blijken. Maar ja, als ouders zo’n gebrek aan verbondenheid voelen met hun kinderen, dan zou de opvoeding thuis ook geen pretje zijn. De liefdesarmoede die ik gezien heb is zo ingesleten in de Oegandese cultuur, net als het kostschoolgebruik, dat het van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het is extreem moeilijk om zoiets te veranderen. Ik heb er met zo veel mogelijk mensen over gesproken en het bleek dat ook veel jongeren, die op latere leeftijd naar de kostschool gingen, het als een bevrijding van het ouderlijke gezag ervaren hadden. Zo zie je dat de totale waarheid zo veel kanten heeft.

De volgende bestemming van mijn reis, Ethiopië, kon ik helaas vanwege visumcomplicaties alleen per vliegtuig bereiken. Maar over die heel andere ervaringen die ik in dit nieuwe land opdoe, zal ik in mijn volgende bericht schrijven. Ik voorzie dat ik ergens eind april weer thuis zal zijn, om te genieten van de Nederlandse lente en Koninginnedag. Willen jullie wel even meeduimen dat het over een maand of anderhalf een beetje rustiger is geworden in Egypte?

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s